sách lịch
Định nghĩa
- Danh từ:
- Loại sách ghi chép các ngày, tháng, năm và thường kèm theo các thông tin về thiên văn, khí tượng, lịch sử hoặc các dữ liệu hữu ích khác cho một năm cụ thể. Sách lịch thường được xuất bản hàng năm.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Ông nội tôi thường tra cứu ngày tốt xấu trong cuốn sách lịch cũ.
- Nhà xuất bản vừa phát hành sách lịch năm mới với nhiều thông tin thú vị về các ngày lễ.
- Trong sách lịch có ghi rõ lịch trình các ngày trăng tròn trong năm.
Các cách sử dụng nâng cao
"sách lịch thời vụ": loại sách lịch chuyên về hướng dẫn thời gian gieo trồng, thu hoạch các loại cây nông nghiệp theo từng mùa trong năm.
- Các bác nông dân thường dựa vào sách lịch thời vụ để canh tác.
"sách lịch sử": đôi khi dùng để chỉ các loại sách biên niên sử, ghi chép các sự kiện theo trình tự thời gian, mặc dù từ này ít phổ biến hơn.
- Bộ sách lịch sử triều Nguyễn ghi chép rất tỉ mỉ.
Biến thể và từ gần giờng
- Lịch (danh từ): thường chỉ tờ lịch, quyển lịch bloc hoặc lịch treo tường, khác với sách lịch ở độ dày và lượng thông tin chi tiết.
- Niên lịch (danh từ): từ đồng nghĩa, chỉ chung các ấn phẩm ghi chép thời gian và sự kiện theo năm.
- Almanac (danh từ, mượn tiếng Anh): thuật ngữ chỉ sách lịch trong tiếng Anh, thường được dùng trong ngữ cảnh học thuật hoặc khi tham chiếu.
Từ đồng nghĩa
- Niên giám: sách xuất bản hàng năm tổng hợp số liệu, thông tin về một lĩnh vực (như niên giám thống kê), có điểm chung về tính chất thường niên với sách lịch.
- Lịch thư: từ cổ, ít dùng, cùng chỉ loại sách ghi chép ngày tháng và các điều cần biết.
Lưu ý sử dụng
- "Sách lịch" là một danh từ ghép Hán-Việt ("thư" + "lịch"). Trong tiếng Việt hiện đại, từ này ít phổ biến trong đời sống hàng ngày so với từ "lịch" đơn thuần. Nó thường xuất hiện trong văn viết, các văn bản có tính chất học thuật, lịch sử hoặc khi nhắc đến các ấn phẩm cổ.
- Không nên nhầm lẫn "sách lịch" với "sách lịch sử". "Sách lịch" chủ yếu là công cụ tra cứu thời gian và thông tin liên quan đến một năm, trong khi "sách lịch sử" là sách viết về quá khứ.